Metody i techniki poszukiwania pracy.

Poszukiwanie pracy jest cięższą pracą niż sama praca - tę opinię potwierdza każdy doradca zawodowy. Bezrobotny aktywnie szukający stałego źródła utrzymania powinien codziennie poświęcać na poszukiwania przynajmniej tyle czasu, ile zabierałaby mu praca zawodowa,         a więc minimum osiem godzin. 

Podstawowym błędem popełnianym przez bezrobotnych jest ograniczenie się do jednego sposobu poszukiwania pracy. Jedni skupiają się wyłącznie na przeglądaniu ofert, drudzy jeszcze mniej aktywni - liczą na to, że pracę „dostaną” za pośrednictwem urzędu pracy. Tymczasem przy ogromnej konkurencji na rynku i dużej liczbie osób pozostających bez pracy, a także znikomej liczbie ofert zatrudnienia, nie warto liczyć wyłącznie na urząd pracy. Poszukiwania należy rozpocząć samemu. 

Poszukiwanie pracy na obecnym trudnym rynku wymaga czasu, wysiłku i sprytu. Nie wolno zrażać się niepowodzeniami, trzeba być wytrwałym i konsekwentnym. W pierwszej kolejności należy ustalić ile czasu dziennie poświęci się na poszukiwanie pracy. Osoby nie posiadające zatrudnienia, powinny przeznaczyć na poszukiwanie co najmniej osiem godzin dziennie. Nie ma powodu, by pracować nad poszukiwaniem pracy krócej niż pracując. Przystępując do poszukiwania pracy, w obecnej sytuacji rynkowej należy uzbroić się w cierpliwość, gdyż przeciętne poszukiwanie pracy o jakiej marzymy, i którą skłonni jesteśmy zaakceptować, zabiera średnio sześć miesięcy. Dlatego należy uzbroić się w cierpliwość i nie zrażać się niepowodzeniami, którym należy stawić czoła. 

Możliwości poszukiwania pracy jest wiele i trudno powiedzieć, który sposób jest najbardziej skuteczny. Najwłaściwszym byłoby korzystanie z kilku jednocześnie, ale należy pamiętać, że metoda poszukiwania pracy zależy w dużej mierze od jej charakteru. Trudno bowiem liczyć np. na „łowców głów” poszukując stanowiska pracownika biurowego, również agencje pośrednictwa pracy w większości swoją ofertę kierują do specjalistów oraz kadry zarządzającej. 

Oto  kilka propozycji, które mogą okazać się przydatne w poszukiwaniu pracy:
	1. URUCHOMIENIE ZNAJOMOŚCI 
	2. OGŁOSZENIA PRASOWE 
	3. WŁASNA OFERTA PRACY 
	4. BEZPOŚREDNIO U PRACODAWCY 
	5. ROZMOWA TELEFONICZNA 
	6. KONTAKTY OSOBISTE 
	7. INTERNET - ADRESY NIEKTÓRYCH STRON DOTYCZĄCYCH PRACY 
	8. PRYWATNE AGENCJE DORADZTWA PERSONALNEGO 
	9. TARGI PRACY 
	10. REKLAMY RADIOWE I TELEWIZYJNE 
	11. WOLONTARIAT 

Jedne techniki są mniej, a drugie bardziej skuteczne. Za najskuteczniejszy sposób uważane jest aktualnie uruchomienie znajomości. 
Szacuje się, że około 66%-85% wszystkich ofert pracy znajduje się na tzw. ukrytym rynku pracy. Na jawny rynek pracy składają się oferty, na które kandydaci poszukiwani są poprzez ogłoszenia w gazetach lub internecie. Ukryty rynek pracy tworzą pozycje, o których nie można dowiedzieć się z ogłoszeń.

Eksperci badający rynek pracy i doradcy personalni oceniają, że na zdecydowaną większość stanowisk nie prowadzi się naboru poprzez ogłoszenia. Stanowiska te zostają obsadzone przez ludzi, którzy dowiedzieli się o nich dzięki swojej sieci kontaktów. Pozycje te tworzą tzw. ukryty rynek pracy i wiele osób poszukujących pracy niesłusznie ogranicza swoje szanse odpowiadając jedynie na ogłoszenia w prasie lub internecie, nie wykorzystując innych możliwości.
Większość pracodawców dość niechętnie zatrudnia osoby obce. Lubią zatrudniać osoby rekomendowane przez podwładnych, co ich zdaniem daje gwarancję, iż dobry pracownik nie poleci swojemu szefowi jakiegoś nieudacznika. Wiele osób stosuje tę metodę na początku poszukiwań, ale szybko ją porzuca, twierdząc, że znajomi pytani kilka razy o pracę, zaczynają ich unikać. W rozmowie pytamy o kontakt, nie o pracę! Nie pytamy: czy mógłbyś mi załatwić robotę, tylko czy znasz kogoś, kto by mnie zatrudnił!
Eksploracja ukrytego rynku pracy wymaga od poszukującego znacznego zaangażowania. Podobnie jak w wielu innych dziedzinach, obowiązuje tutaj reguła walizki: ile się włoży, tyle się wyjmie. Należy to tłumaczyć: im bardziej się zaangażujesz w działania, tym szybciej i lepsze będziesz miał efekty. Niestety w szukaniu pracy nie ma cudów, ani "objawionych" metod. 
Sieć kontaktów                                                                                                                                                                    Wiele osób ma błędne wyobrażenie o wykorzystywaniu sieci znajomości i z pewną pogardą mówią, że pan X zdobył pracę przez znajomości. Korzystanie z kontaktów i wiedzy innych osób może mieć miejsce każdego dnia, w różnych sytuacjach. Korzystanie z sieci kontaktów nie polega jedynie na dostawaniu. Sieć działa w dwie strony. Podstawą funkcjonowania sieci kontaktów jest szacunek i zasada wzajemności. 

Budowanie siatki kontaktów odbywa się poprzez rozmowę z innymi ludźmi na temat możliwości znalezienia przez nas pracy. Sieć kontaktów to: rodzina (bliższa i dalsza), przyjaciele, koledzy, znajomi i ich rodziny, ich znajomi. W taki sposób zbierze się całkiem sporą gromadę ludzi, którzy mogą pomóc. Należy powiedzieć im jakiej pracy się szuka, podać kilka stanowisk, które wchodzą w grę, opowiedzieć o swoich zainteresowaniach, zdolnościach, sukcesach, własnych mocnych stronach i cechach charakteru. Krótko, w kilku zdaniach – tak, aby mogli zapamiętać! 

Rodzina, przyjaciele, znajomi mogą wiedzieć:
•	O wolnym miejscu pracy u siebie w firmie lub innym zakładzie pracy, 
•	O kimś, kto zmienia pracę lub odchodzi na emeryturę i może ten etat będzie odpowiadał twoim kwalifikacjom, 
•	O rozwijającej się lub nowo powstałej firmie, gdzie warto zapytać o posadę,
Dobrze jest sporządzić listę ludzi, z którymi powinno się porozmawiać. Im więcej osób znajdzie się na tej liście, tym więcej osób będzie mogło dostarczyć nam informacji i kontaktów!
Zasady dla osób korzystających z sieci kontaktów:
1.	Zawsze bądź przygotowany. Pamiętaj o swoim CV. 
2.	Bądź w kontakcie - kontaktuj się regularnie ze swoimi znajomymi z sieci poprzez telefon, email lub osobiście. Nie poprzestawaj na jednym kontakcie!! Ponawiaj go. 
3.	Rozmawiaj najpierw z ludźmi, których znasz - ucz się w sprzyjającym środowisku - zanim zaczniesz kontaktować się z obcymi. 
4.	Kontaktuj się z tymi, do których odesłali cię znajomi. Zacznij każdą rozmowę informując, od kogo dostałeś ich telefon. 
5.	Pytaj o informacje, nie o pracę - nie jesteś na rozmowie kwalifikacyjnej, ale miej przygotowany swój życiorys. 
6.	Podczas rozmowy trzymaj się tematu - wykorzystuj każdą rozmowę, aby zbierać istotne informacje. Podaj osobie, z którą rozmawiasz krótkie podsumowanie na temat poszukiwanej pracy, najważniejszych swoich cech oraz osiągnięć. 
7.	Szukaj okazji do odwzajemnienia się. Bądź gotowy do odwzajemnienia przysługi oferując coś wartościowego dla swoich rozmówców (np. informacje, inny kontakt). 
8.	Dotrzymuj obietnice. Jeśli powiedziałeś, że zadzwonisz w ciągu tygodnia, zadzwoń. Nawet, jeśli dana osoba jest trudno uchwytna, próbuj 
Czego nie robić?
1.	Nie napastuj osoby, która nie jest zainteresowana lub nie jest w stanie z tobą porozmawiać 
2.	Nie zadawaj osobistych pytań, ani pytań o pieniądze 
3.	Nie pytaj, czy dana osoba może dać ci pracę 
4.	Nie przekraczaj ustalonego czasu spotkania 
5.	Nie przychodź bez przygotowania. Zbierz i usystematyzuj informacje o interesującej cię firmie, swojej ścieżce kariery 
6.	Nie przerywaj wypowiedzi rozmówcy 
7.	Nie proś o rozdanie twojego życiorysu (chyba że sam rozmówca to zaproponuje) 
8.	Nie stań się uciążliwy, stale dzwoniąc i prosząc o radę i kontakty z innymi znajomymi danej osoby 
9.	Nie prowadź rozmowy jednostronnie. Miej uszy i oczy szeroko otwarte. Jesteś tam, aby się dowiedzieć czegoś nowego
Ponowienie kontaktu 
Jest niesłychanie ważne, aby ponawiać kontakt z osobami, z którymi się rozmawiało. Trzeba wykorzystać okazję, aby podziękować każdemu, kto nam pomógł. W ten sposób wyraża się swoją wdzięczność oraz rozwija relację.
W sprzedaży czasem mówi się o prawie siedmiu. Stwierdza ono, że sprzedaż nie może być uznana za niemożliwą, dopóki nie zawiedzie siedem prób. Jak prawo to odnosi się do sieci kontaktów? Nie wystarcza tylko raz skontaktować się z osobą z twojej sieci i potem tyko czekać na dalszy rozwój wypadków.
Praca poprzez sieć kontaktów to znacznie więcej niż wykonanie jednego telefonu lub napisanie jednego listu. Powinno się regularnie informować osoby w swojej sieci o twoich poszukiwaniach i jednocześnie dowiadywać się, czy nie wiedzą one czegoś nowego. Nie można zapomnieć podziękować osobie z sieci, gdy jej pomoc zakończyła się pozytywnym rezultatem. Wszyscy doceniają pozytywną informację zwrotną i podziękowania.
Oferty pracy zamieszczane w ogłoszeniach prasowych
Bardzo  wiele gazet ma rubryki, w których pracodawcy zamieszczają informacje o wolnych miejscach pracy pod hasłem "dam pracę". Warto regularnie czytać te ogłoszenia i wybierać odpowiednie dla siebie oferty. Warto przyjrzeć się, co zawierają niektóre z nich. Szkoda tracić czas na zajmowanie się ofertami, które nie są dla nas odpowiednie, warto nauczyć się wyławiania z ofert tych informacji, które pomogą nam przygotować się do rozmowy                 z pracodawcą.

Nie zawsze musi się rezygnować ze złożenia swojej oferty, jeśli nie spełnia się wszystkich określonych przez pracodawcę kryteriów. Firmy na ogół szukają kandydata idealnego, a nie zawsze udaje im się takiego znaleźć. Wtedy rosną szanse tych, którzy co prawda nie do końca odpowiadają sformułowanym w ogłoszeniu oczekiwaniom, ale rekompensują to innymi, cennymi umiejętnościami lub doświadczeniami. Oczywiście nie zgłasza się, jeśli zupełnie nie odpowiada się wymaganiom. Gdy jednak jest się w stanie spełnić większość z nich – należy próbować przekonać do siebie pracodawcę. Trzeba pamiętać też, że jeśli oferta jest napisana w obcym języku, to znak, iż pracodawca oczekuje otrzymania życiorysu i listu motywacyjnego w tym samym języku. 
Warto zastanowić się, co oznaczają poszczególne określenia występujące często w ofertach prasowych. 

Poniższa lista może w tym pomóc:
Określenia używane
często w ogłoszeniach	Prawdopodobne znaczenie	
dobra prezencja	schludny, estetyczny wygląd, ubiór odpowiedni do wykonywanej pracy	
komunikatywność, umiejętność dobrych kontaktów z ludźmi	praca polega na np. obsłudze klientów, spotykaniu się z ludźmi	
energiczny / energiczna	dla pracodawcy ważna jest inicjatywa, kreatywność, pomysłowość	
dyspozycyjność	nienormowany czas pracy, wyjazdy – najczęściej praca, która zajmuje więcej niż 8 godzin dziennie	
odpowiedzialność, samodzielność	praca może polegać na podejmowaniu samodzielnych decyzji, wywiązywaniu się z każdego zadania, wyjątkowej solidności	
min. wykształcenie średnie	umiejętność wysławiania się, "ogłada", kultura osobista	
płaca uzależniona od wyników w pracy	przynajmniej część płacy to pewnie wynagrodzenie prowizyjne (zarobisz, gdy osiągniesz określone przez firmę rezultaty)	
znajomość obsługi komputera	wystarczy nie bać się komputera i mieć podstawowe umiejętności	
biegła znajomość języka angielskiego	bez naprawdę dobrej znajomości języka – nie ma co próbować	
język niemiecki – mile widziany	znajomość języka będzie dodatkowym atutem, ale nie jest warunkiem koniecznym	
praca w młodym, dynamicznym zespole	praca związana z kontaktami z innymi pracownikami – ważne jest abyś pasował do zespołu	
możliwość rozwoju	firma umożliwia lub zapewnia szkolenia oraz awans po spełnieniu oczekiwań	
Ogłoszenia w gazetach czytają tysiące ludzi, często odpowiadają na nie setki osób – nie można więc tylko na tym poprzestać. 

Zdarzają się też oferty, które już na pierwszy rzut oka wyglądają MAŁO WIARYGODNIE I NIERZETELNIE.
Jak je rozpoznać?
Przeważnie znajdują się one w ogłoszeniach drobnych, a ich autorzy zamiast adresu podają tylko numer skrytki pocztowej lub numer telefonu. Wadą tych ofert jest to, że trudno dowiedzieć się z nich czegoś konkretnego o potencjalnym pracodawcy, a więc trudniej przygotować się do starań o posadę. Raczej ostrożnie traktować należy anonimowe ogłoszenia drobne. Nie wiadomo, czy ich treść okaże się zgodna z zastanymi później realiami.
Nie warto również "zawracać sobie głowy" ofertami, w których za otrzymanie pracy lub za informację o pracy trzeba zapłacić
 - własne ogłoszenie można umieścić w prasie lub w wyznaczonym do tego celu miejscu (np. na tablicy ogłoszeń - pamiętaj, że w takim przypadku trzeba mieć zgodę właściciela). Obecnie wiele gazet bezpłatnie publikuje ogłoszenia osób poszukujących pracy. Ogłoszenie musi być krótkie i zwięzłe oraz informować o możliwości kontaktu (należy podać numer telefonu).
Internet 
Komputer z dostępem do Internetu może być dla osoby niepełnosprawnej oknem na świat. Ułatwia zdobycie informacji, pozwala łatwo i szybko przesłać dane, daje szansę podnoszenia własnych kwalifikacji, zdobycia nowych znajomości. Internet otwiera też zupełnie nowe możliwości poszukiwania pracy i podjęcia zatrudnienia. W Sieci nie ma barier psychologicznych, społecznych, architektonicznych - niepełnosprawność w niczym tu nie przeszkadza. 
Co daje nam Internet, gdy szukamy pracy?
•	oferty pracy zamieszczane są w kilkunastu największych krajowych portalach, np. http://www.wp.pl, http://www.onet.pl, http://gazeta.pl. Większość portali oferuje też możliwość umieszczenia CV w bazie internetowej, do której mają dostęp pracodawcy. Usługę taką oferuje m.in. jobpilot albo gazeta.pl. Pracodawcy kontaktują się                      z wybranymi kandydatami przez e-mail lub SMS. 
•	wiele instytucji zajmujących się pomocą poszukującym pracy ma swoje strony WWW, na których oprócz konkretnych ofert pracy można znaleźć ciekawe informacje z zakresu poruszania się po rynku pracy, 
•	niektóre polskie firmy umieszczają ogłoszenia o pracy wyłącznie na własnych witrynach firmowych. Można więc wysyłać swoje dokumenty aplikacyjne bezpośrednio do firm, 
•	swoje strony mają też profesjonalni pośrednicy pracy. W takim wypadku również należy przesłać do nich aplikacje lub wypełnić specjalnie przygotowane ankiety.
Gdzie można uzyskać dostęp do Internetu?
•	w gminnych centrach informacji; ich zadaniem jest zapewnienie mieszkańcom małych miejscowości i terenów wiejskich dostępu do wszechstronnej wiedzy i informacji zamieszczanych w Internecie, ze szczególnym uwzględnieniem zagadnień rynku pracy, szkoleń, podejmowania i prowadzenia działalności gospodarczej oraz pełnej gamy usług teleinformatycznych.
Są to miejsca przyjazne dla osoby poszukującej zatrudnienia i stworzone właśnie z myślą o niej.
•	Informacje o infocentrach w swojej okolicy można uzyskać:
•	w urzędach gminy, urzędach pracy, 
•	w publicznych bibliotekach i czytelniach,  
•	w kawiarenkach internetowych, 
•	w niektórych organizacjach pozarządowych (w tym Sejmikach Osób Niepełnosprawnych).
Szukając pracy przez Internet, przede wszystkim należy mieć założone internetowe konto pocztowe. Tę usługę bezpłatnie oferuje większość polskich portali. Z konta wysyła się dokumenty aplikacyjne do pracodawców i odbiera ich oferty. Wysyłając swoje dokumenty drogą elektroniczną, należy pamiętać, aby były one napisane w ogólnodostępnym programie tekstowym i zawierały adnotację, iż wyraża się zgodę na przetwarzanie danych osobowych.

 to praca na odległość, wykonywana poza biurem firmy, dla której wykonujemy zlecenie:
•	niezbędny w tej pracy jest komputer połączony z Internetem (najlepiej tzw. - sztywnym łączem). Czasami firmy same wyposażają pracowników w potrzebny sprzęt, 
•	telepracownikiem może być osoba wykonująca pracę na własny rachunek (samozatrudnienie) lub zatrudniona przez firmę i objęta regulacjami prawa pracy.

Na odległość można wykonywać w zasadzie wszystkie prace polegające na zbieraniu, przetwarzaniu lub świadczeniu informacji oraz wytwarzaniu produktów i usług w postaci elektronicznej.
Najprostszą formą telepracy są np.: przyjmowanie zamówień na zakup towarów i usług (telemarketing), badania teleankietowe, wprowadzanie danych, przepisywanie i edycja tekstów, komputerowy skład tekstów.
Bardziej zaawansowana telepraca to np.: analiza danych, projektowanie systemów, projektowanie stron WWW, tłumaczenia, księgowość komputerowa, redagowanie serwisów internetowych.
Telepraca może być szansą dla osób niepełnosprawnych, gdyż:
•	praca wykonywana jest w domu, co jest dużym ułatwieniem dla osób mających kłopoty z poruszaniem się. Gotowe efekty pracy przekazywane są firmie  w sposób elektroniczny, 
•	osobie niewidomej lub niesłyszącej komputer zastępuje oko lub ucho. Odpowiedni sprzęt komputerowy: wyposażenie głośnomówiące, "dźwiękowa" klawiatura, system generowania mowy likwidują bariery w komunikacji werbalno-wzrokowej - podstawowy problem w znalezieniu zatrudnienia przez te osoby.

Telepracownik powinien posiadać następujące umiejętności i predyspozycje: dobrą organizację pracy, samodyscyplinę, umiejętność samodzielnego rozwiązywania problemów i podejmowania decyzji, chęć ustawicznego kształcenia się i podnoszenia kwalifikacji, umiejętności informatyczne.

	http://
	http://
Internet stwarza też jeszcze jedną bardzo przydatną możliwość. Jest nią udział w dyskusjach na specjalnie temu poświęconych stronach. Są i takie, na których ludzie wymieniają się wiedzą o pracodawcach, płacach, radzą sobie nawzajem w sprawach związanych z poszukiwaniem pracy itp.
Wybrane adresy:
•	http://
•	 
•	 
•	http://praca.interia.pl 
•	 
•	 
•	  
•	http://www.jobaid.pl

Zawodowi pośrednicy pracy
	- to osoby, które zajmują się ułatwianiem kontaktów między pracodawcami mającymi wolne miejsca pracy a kandydatami poszukującymi zatrudnienia. Pośrednictwem zawodowym zajmują się np.: urzędy pracy i agencje pracy (zarówno oferujące prace stałe, jak i czasowe). Należy pamiętać, że zawodowy pośrednik ocenia nas jako kandydata od pierwszego kontaktu, dlatego zgłaszając swoją kandydaturę np. do agencji pracy,należy traktować każde spotkanie z zatrudnioną tam osobą jak rozmowę kwalifikacyjną - przyjść odpowiednio przygotowanym (pamiętać o ubraniu, zabraniu ze sobą CV i listu motywacyjnego, dokumentów dotyczących wykształcenia, doświadczenia i posiadanych uprawnień oraz o odpowiednim  zaprezentowaniu swojej kandydatury).
Żaden zawodowy pośrednik nie może żądać pieniędzy w zamian za pomoc w znalezieniu pracy. To nielegalne – nie należy płacić za pośrednictwo pracy i unikać kontaktu z nieuczciwymi  firmami.

Praca czasowa
Zasady pracy czasowej reguluje ustawa obowiązująca od 1 stycznia 2004 roku.

Pracownik czasowy podpisuje z agencją pracy tymczasowej umowę o pracę na czas określony (w niektórych przypadkach umowę cywilną). Agencja płaci składki za pracownika za ubezpieczenie społeczne. Pracownik czasowy, który ma umowę o pracę, ma prawo do zwolnienia lekarskiego i dwóch dni urlopu miesięcznie (liczy się czas przepracowany a nie kalendarzowy). Takie zatrudnienie wlicza się do stażu pracy.

Agencja "wypożycza" pracownika docelowemu pracodawcy. W jednej firmie można pracować maksymalnie jeden rok. W przypadku pracy czasowej nie obowiązuje zasada, że trzecia umowa musi być na czas nieokreślony. Pracownik czasowy może podpisywać                  z agencja nieskończenie wiele umów.
Standardowe stanowiska tymczasowe:

Administracja: recepcjonistka, sekretarka, asystentka, tłumacz, operator komputera, pomoc w księgowości, pomoc biurowa, hostessa
Produkcja i Logistyka: operator linii produkcyjnej, pracownik linii produkcyjnej, operator wózka widłowego, magazynier, pomocnik magazyniera, pakowacz, osoby do rozładunku i załadunku towaru
Marketing i Sprzedaż: promotorka, hostessa, merchandiser, przedstawiciel handlowy, telemarketer, osoba do obsługi klienta 
Są trzy sposoby aby znaleźć się w bazie kandydatów: 
•	Wypełnienie formularza na stronie internetowej, 
•	Wizyta w siedzibie , gdzie w recepcji dostępne są do wypełnienia kwestionariusze aplikacyjne, 
•	Przesłanie do biura pocztą zwykłą lub elektroniczną swojego życiorysu oraz listu motywacyjnego wraz ze zgodą na przetwarzanie danych osobowych. 
Najczęściej wymagane dokumenty przy rejestracji: 
•	dowód osobisty 
•	nr NIP 
•	orzeczenie lekarskie o zdolności do wykonywania prac fizycznych 
•	świadectwa pracy 
•	kserokopia numeru konta osobistego 
•	aktualna książeczka SANEPIDU, uprawnienia, zaświadczenia potwierdzające kwalifikacje zawodowe
Po zarejestrowaniu w bazie danych, konsultant firmy czasowej skontaktuje się z kandydatem, jeśli będzie miał adekwatną do jego umiejętności ofertę. 

Bezpośredni kontakt z pracodawcą
Kontaktując się z pracodawcami bezpośrednio, jest okazja przedstawienia swoich kwalifikacji zawodowych. Można rozmawiać z przyszłymi przełożonymi, nawet jeśli obecnie nie ma wolnych miejsc pracy. Trzeba zostawić CV i list motywacyjny. Można zadzwonić i umówić się na rozmowę lub wysłać swoją przygotowaną aplikację ("szyte na miarę" dokumenty) do konkretnej osoby i po dwóch dniach zadzwonić do niej. Spytać się, czy już je przeczytała i czy możecie się umówić na spotkanie. Należy być przygotowanym do rozmowy kwalifikacyjnej przez telefon.

Rozmowa z pracodawcą przez telefon to ważny element całego procesu poszukiwania pracy. Daje ona możliwość odpowiedzi na ogłoszenie np. prasowe, zamieszczone w rubryce "dam pracę", ale także krótkiego, trafnego i interesującego przedstawienia swojej kandydatury potencjalnemu pracodawcy.

Rozmowa telefoniczna to często wstęp do właściwego spotkania z pracodawcą. Pozwala na przedstawienie swojej kandydatury, uzyskanie zaproszenia na rozmowę osobistą oraz wstępnych, niezbędnych informacji od pracodawcy (np. co do miejsca i czasu spotkania).

W czasie rozmowy telefonicznej nie staraj się zaspokoić ciekawości, co do szczegółów dotyczących zatrudnienia. Ma być to krótka, konkretna rozmowa o charakterze informacyjnym. Nigdy nie pytaj przez telefon o wysokość wynagrodzenia.

Tak, aby rozmowa telefoniczna była skuteczna i by pozbyć się stresu i zdenerwowania, należy się do niej dobrze przygotować. Nie licz, że po uzyskaniu połączenia z rozmówcą będziesz improwizować i na poczekaniu wymyślać odpowiedzi na pytania. To duży błąd. Może się nagle okazać, że gdy usłyszysz głos w słuchawce, w Twojej głowie pojawi się pustka i nie będziesz miał pomysłu na odpowiedzi. W ten sposób można zmarnować szansę na uzyskanie pracy.
Co należy zrobić, aby przygotować się do rozmowy telefonicznej w sprawie pracy?
Przed rozmową
•	przygotuj sobie kartę i długopis (aby mieć je pod ręką - przerywanie rozmowy                       i poszukiwanie długopisu może sprawić na rozmówcy bardzo złe wrażenie), 
•	przygotuj swoje CV (dzięki temu będziesz mógł szybko odpowiedzieć na pytania dotyczące wykształcenia, umiejętności i przebiegu pracy zawodowej - pamięć bywa zawodna, a do tego jeszcze dochodzi stres), 
•	przygotuj sobie ogłoszenie, w związku z którym telefonujesz (będziesz miał w ten sposób dostęp do podanych już informacji o pracy i firmie), 
•	zastanów się i zapisz pytania, które chciałbyś zadać pracodawcy (przede wszystkim podstawowe informacje dotyczące: adresu firmy, czasu i miejsca spotkania, nazwiska osoby, do której należy się zgłosić, wszystkie te informacje zapisz od razu na kartce - jeżeli nie jesteś pewien, poproś rozmówcę o powtórzenie), 
•	przygotuj sobie kalendarz (by móc szybko sprawdzić termin spotkania),  
•	zastanów się, co chcesz o sobie powiedzieć pracodawcy (przygotuj sobie krótką prezentację - przykład znajdziesz w dalszej części rozdziału), 
•	jeżeli masz kłopoty z mówieniem lub ze słyszeniem, poproś o pomoc w prowadzeniu rozmowy inną osobę (najważniejszą sprawą jest ustalenie, czy problemy z mową lub słuchem nie będą przeszkadzały Ci w wykonywaniu pracy, o którą się starasz - pracodawcy dobierają z reguły sposób kontaktowania się odpowiednio do stawianych na danym stanowisku oczekiwań).
Uzyskanie połączenia
•	przywitaj się, przedstaw i powiedz, w jakiej sprawie telefonujesz (to bardzo ważne, przestajesz być dla rozmówcy anonimowy), 
•	jeżeli zostajesz przełączony do kolejnego rozmówcy również przywitaj się i przedstaw (powtarzaj to w odniesieniu do każdego nowego rozmówcy), 
•	po połączeniu z właściwą osobą powiedz kilka słów o sobie (krótką informację, którą przygotowałeś wcześniej), 
•	bądź miły i uprzejmy dla każdego rozmówcy (kultura obowiązuje zawsze i każdego).
Przeprowadzenie rozmowy telefonicznej
•	staraj się stosować umiarkowane tempo mówienia i dbaj o to, by rozmówca zrozumiał Twoje wypowiedzi, 
•	jeżeli mówienie sprawia Ci problem, uprzedź o tym rozmówcę, poinformuj również, że chętnie powtórzysz niejasne dla niego słowa czy zdania (to bardzo ośmieli Twojego rozmówcę), 
•	bądź taktowny i prowadź rozmowę z wyczuciem (nie staraj się za wszelką cenę uzyskiwać odpowiedzi na swoje pytania - wiele rzeczy wyjaśni się z czasem i będziesz mógł je ocenić), 
•	słuchaj uważnie rozmówcy (notuj ważne informacje np.: proponowany termin spotkania, staraj się dostosować do zaproponowanego przez rozmówcę terminu - jest to dobrze widziane i będzie działać na Twoją korzyść - nie zaczynaj kontaktu z pracodawcą od stawiania własnych warunków), 
•	zwróć uwagę, aby słownictwo, jakim się posługujesz, było zrozumiałe dla Twojego rozmówcy (nie używaj zwrotów żargonowych ani terminów zawodowych), 
•	jeżeli poruszasz się na wózku, ustal, czy w budynku, do którego się wybierasz, są bariery architektoniczne.

•	podsumuj najważniejsze ustalenia (np. dotyczące czasu i miejsca spotkania; w ten sposób upewnisz się, że wszystko dobrze zrozumiałeś), 
•	podziękuj za poświęcony Ci czas i zaproszenie na rozmowę osobistą, 
•	pozwól rozmówcy (pracodawcy) zakończyć rozmowę (mimo że to Ty ją rozpocząłeś).
B. Jeżeli pracodawca podziękuje za Twoją kandydaturę:
•	mimo wszystko podziękuj za poświęcony Ci czas, 
•	zapytaj, czy możesz przesłać swoje CV (może w przyszłości będzie szansa na zatrudnienie), 
•	zapytaj, czy możesz telefonować i dowiadywać się o możliwość zatrudnienia w późniejszym terminie, 
•	pozwól rozmówcy (pracodawcy) zakończyć rozmowę (mimo że to Ty ją rozpocząłeś).

•	uporządkuj notatki sporządzane podczas rozmowy telefonicznej (szczególnie zanotuj: nazwę firmy, datę, godzinę i miejsce spotkania, imię, nazwisko i stanowisko osoby, do której masz się zgłosić, wymagane przez pracodawcę dokumenty, które musisz zabrać ze sobą na osobiste spotkanie), 
•	zapisz ważne informacje o firmie i pracy (jeżeli jakieś uzyskałeś), 
•	zaznacz w podręcznym kalendarzu termin rozmowy (dzięki temu go nie zapomnisz).
B. Jeżeli pracodawca podziękuje za Twoją kandydaturę:
•	mimo wszystko prześlij swoje CV do firmy (jeżeli ustaliłeś to z rozmówcą), 
•	uporządkuj i zapisz najważniejsze informacje o firmie i pracy (być może przydadzą się w późniejszym terminie).
Bez względu na wynik rozmowy telefonicznej z pracodawcą, odpowiedz sobie na następujące pytania:
•	czy jesteś zadowolony ze sposobu, w jaki prowadziłeś rozmowę? 
•	czy powiedziałeś rozmówcy wszystko, co sobie zaplanowałeś? 
•	czy popełniłeś jakieś błędy, co było ich przyczyną? 
•	co powinieneś zmienić lub poprawić w sposobie prowadzenia rozmowy?
Nawet jeżeli nie uzyskałeś zaproszenia na rozmowę osobistą, każda rozmowa telefoniczna jest dla Ciebie nowym doświadczeniem i okazją do nauczenia się czegoś pożytecznego. To swojego rodzaju trening umiejętności komunikowania się, szansa na dowiedzenie się czegoś nowego o sobie.
Rozmowa telefoniczna, która nie zakończyła się zaproszeniem na osobiste spotkanie, nie musi być nieudana (np. pracodawca mógł nie mieć aktualnie wolnego etatu, który odpowiada Twoim potrzebom i możliwościom). Czasem zdarza się, że pracodawcy zbierają telefonicznie informacje o kandydatach i zaproszenie na rozmowę otrzymasz w późniejszym terminie.

	> Odmowa ze strony pracodawcy  - to po prostu kolejne doświadczenie na drodze poszukiwania pracy - każdy aktywnie szukający pracy gromadzi takie doświadczenia - to zupełnie naturalne.
	>  Tę ważną, ale delikatną kwestię pozostaw na osobiste spotkanie z pracodawcą.
	> W czasie rozmowy telefonicznej kieruj się zasadą  - przedstawiaj swoje mocne strony, kwalifikacje i umiejętności. Promuj swoją osobę - w sposób taktowy staraj się zainteresować pracodawcę.
Jak korzystać z Targów Pracy? 
Targi Pracy są świetną okazją dla lokalnych bądź regionalnych firm, aby zebrać się w jednym czasie i miejscu - zazwyczaj pod patronatem lokalnych władz samorządowych czy uczelnianych - i ułatwić kontakt osobom poszukującym pracy i pracodawcom poszukującym pracowników. 
Ostatnio coraz częściej słyszymy o organizowanych Targach Pracy, jednak nie ma jeszcze          w Polsce utartej tradycji uczęszczania na tego typu spotkania. A tymczasem poszukujący pracy powinni traktować uczestnictwo w Targach jako sprawą priorytetową. Szczególnie, jeżeli pochodzą z małego miasta, jeżeli mają ograniczony dostęp do Internetu, jeżeli na lokalnym rynku pracy jest niewiele ofert w codziennych gazetach.
Idąc na Targi Pracy, nie można zapomnieć o zabraniu ze sobą:
•	CV w kilkunastu egzemplarzach. Najlepiej będzie, wcześniej dowiedzieć się, ilu będzie wystawców z branży, która nas interesuje. Wtedy najbezpieczniej jest wziąć ze sobą taką ilość kopii CV, by na każdym stoisku zostawić jedną sztukę i jedną wręczać osobom, z którymi rozmawia się na targach pracy. 
•	Wizytówek - jeżeli tylko je posiada, 
•	Notatnika i długopisu. 
Będąc na Targach należy: 
•	Odwiedzać wszystkie stoiska, nie tylko te najlepiej wyeksponowane i usytuowane w centralnym miejscu. Nawiązać rozmowy z osobami na każdym stoisku. Zanim zacznie się mówić o sobie, dobrze jest zadać najpierw kilka pytań na temat firmy: co robią, czym się zajmują, jakich ludzi poszukują. Takie rozeznanie pozwoli lepiej zaprezentować się przed osobami z danej firmy. 
•	Brać wizytówki od każdego, z kim się rozmawia. Ułatwi to wysyłanie listów lub kontakt telefoniczny. 
•	Zbierać broszury informacyjne i wszystkie dodatkowe materiały na temat poszczególnych firm. 
•	Na Targi Pracy dobrze jest ubrać się oficjalnie i elegancko. Może okazać się, że któryś z wystawców stanie się w przyszłości naszym pracodawcą. Trzeba zaprezentować się więc z jak najlepszej strony. 
•	Robić notatki i spisywać swoje obserwacje dotyczących poszczególnych firm i ofert pracy. Zapisywać kontakty i terminy spotkań, na które się umówiliśmy.
Na samych Targach Pracy nie często dostaje się od razu ofertę pracy. Targi są natomiast świetną okazją do poznania ofert pracy dostępnych w regionie i zebrania jak największej liczby kontaktów z pracodawcami. 
Firmy w trakcie wystawiania swojej oferty najczęściej zbierają CV i umawiają się na spotkania w późniejszym terminie. Zdarza się oczywiście, że pracodawca będzie na tyle zainteresowany, że poprosi o rozmowę jeszcze w trakcie trwania Targów. Trzeba być na to przygotowanym. Jednak to z naszej strony musi wypłynąć inicjatywa, więc jeżeli firma bardzo nam się spodobała, trzeba poprosić pracodawcę o spotkanie czy wyznaczenie terminu kontaktu telefonicznego. 
Na Targach Pracy pracodawcy są zazwyczaj bardzo zajęci przedstawianiem swoich ofert i zapoznawaniem zainteresowanych z działalnością firmy. Dlatego nie można zrażać się, gdy nie zaproponują spotkania od razu. 
Po powrocie do domu trzeba przejrzeć swoje notatki, póki wszystko masz jeszcze świeżo            w pamięci.
Zastanowić się, jakie możliwości stwarza Ci każda z firm. A potem spróbować odpowiedzieć sobie na pytania: Jak wygląda sytuacja na rynku pracy w interesującej nas branży, czy wiele firm się reklamowało, czy była ich tylko garstka? Czy było duże zainteresowanie daną firmą, czy będzie wielu konkurentów w staraniu się w niej o posadę? Targi Pracy dają orientację, jak faktycznie wygląda rynek pracy w naszym mieście czy województwie. To może mieć duże znaczenie, w określeniu oczekiwań pracodawców względem nowych pracowników i jednocześnie swoich oczekiwań względem pracodawcy. 

KALENDARZ AKTYWNOŚCI 

Przed przystąpieniem do poszukiwania pracy warto założyć kalendarz naszych działań (naszej aktywności). Może to być zwykły zeszyt, notes itp. Należy tutaj notować wszystkie złożone oferty, a obok nich gromadzić wszystkie ogłoszenia, na które odpowiedzieliśmy, wysyłając swoją aplikację. Jeżeli list motywacyjny jest odpowiedzią na ogłoszenie w internecie, należy zanotować adres tej strony. Jeżeli informacje uzyskaliśmy z innych źródeł to również należy to zanotować. Oprócz źródła dobrze jest zanotować datę, kiedy oferta się ukazała. Podobnie należy postępować z ogłoszeniami drobnymi. Jeżeli ogłoszenie pojawiło się w internecie dobrze jest wydrukować warunki i wymagania jakie stawia pracodawca. 

Podobnie należy postępować z aplikacjami składanymi firmom, które nie dają ogłoszeń, ale znajdują się w obszarze zainteresowania, i jest nadzieja, że będą poszukiwały pracownika              w najbliższym czasie. 

Trzeba zapisać nazwę firmy, adres i ewentualnie numer telefonu oraz datę dostarczenia swojego CV. Bez tych informacji już po kilku dniach intensywnego poszukiwania pracy stracimy orientację w naszych działaniach. 

Koniecznie należy zostawić sobie kopię złożonych listów motywacyjnych. Po złożeniu około trzydziestu CV otrzymuje się zazwyczaj upragnione zaproszenie na rozmowę kwalifikacyjną. Czas pomiędzy złożeniem oferty, a otrzymaniem zaproszenia na rozmowę kwalifikacyjną wynosi miesiąc, dwa, a czasami nawet więcej. Jeżeli nie mamy ogłoszenia, na które napisaliśmy odpowiedź, to trudno będzie przygotować się do spotkania. Natomiast przechowany list motywacyjny pozwoli przypomnieć sobie szczegóły doświadczenia zawodowego, które zostały w nim uwypuklone. i co osoba przeprowadzająca wywiad będzie miała przed oczami. 

Przechowywanie dokumentów oraz ogłoszeń z pewnością ułatwi nam spotkanie z pracodawcą, jeżeli od chwili wysłania dokumentów do momentu zaproszenia na rozmowę kwalifikacyjną upłynęło kilkanaście tygodni. Jest wówczas szansa na sięgnięcie do źródła             i przypomnienie sobie wymagań pracodawcy oraz tego co napisaliśmy w liście motywacyjnym